14 februari 2017

Een ode aan ome Sjef

Leestijd: 5 minuten

Vandaag met Valentijnsdag draait alles om je geliefde. Tenminste, dat is wat de plaatselijke middenstand erin dramt zodat we onze spaarvarkens stukslaan op hun toonbank. Het is een dag van zilveren kettinkjes uitdelen en etentjes bij kaarslicht, terwijl we zinnen in elkaars oor fluisteren, zo zoet dat het glazuur van de tanden spat. Valentijnsdag draait om de liefde zoals we deze kennen uit films van Julia Roberts. We dromen weg bij oogverblindende zonsondergangen terwijl roze unicorns door de duinen galopperen. Ook denken we aan mooie tijden, een zonnige toekomst, vol vitaliteit, lust en levensdrang. We staan er minder bij stil dat het leven ook een andere loop kan nemen. Dat liefde niet puur datgene is wat het leven mooi maakt, maar bittere noodzaak. Daarom denk ik vandaag op Valentijnsdag niet zozeer aan mijn vriendin, maar vooral aan ome Sjef.

Een paar weken geleden zag ik mijn oom Sjef Zeebregts nog bij een familiebijeenkomst in Tilburg. Het was ruim een jaar geleden dat ik hem voor het laatst heb gezien. Terwijl ik mijn jas van de kapstok haalde om te vertrekken richting Amsterdam, sprak hij me aan dat ik niet moest vergeten om een dag vrij te houden in augustus. Op deze datum vieren hij en tante Joke namelijk dat ze veertig jaar getrouwd zijn. “Natuurlijk Ome Sjef”, zei ik, en ik zag een glunderende glimlach op zijn gezicht. De manier waarop hij het me vroeg vond ik ontroerend. Ik zag een bepaalde kwinkslag in zijn ogen die oprecht verraadde hoezeer hij hiernaar uitkeek.

Klote aandoening

Wat een geluksvogels zal je nu vast denken. Wat heeft het leven immers meer te bieden dan het magische gevoel van verliefdheid na veertig jaar huwelijk? Toch is het leven van mijn oom en tante er een geweest van vele beproevingen. De vrouw waar Sjef zo van houdt, lijdt namelijk als ruim dertig jaar aan Multiple sclerose (MS). Dit is een ziekte waarbij de bescherm- en isolatielaag rondom de zenuwen in de hersenen, ruggenmerg en oogzenuwen (het centrale zenuwstelsel) is beschadigd.

Ik heb in mijn leven veel mensen ziek zien worden, maar deze klote aandoening zet ik op de bovenste plek van kwalen die ik nooit wil oplopen. Uiterst traag gaat deze sluipmoordenaar te werk. Eerst kon tante Joke niet meer fietsen omdat de kans groot was dat haar spieren verkrampten waardoor ze zou vallen. Na een paar jaar kon ze niet meer zonder rolstoel. Een van de moeilijkste momenten voor de familie moet zijn geweest toen Joke niet meer thuis kon wonen en moest verhuizen naar een verpleeghuis. Mijn tante heeft op dit moment grote moeite met praten en zelfs het drinken van een gewoon glas kraanwater is niet meer mogelijk. De kans bestaat namelijk dat door een gebrek aan spierkracht het water in de longen komt en ze daardoor een longontsteking oploopt.

Fello Familie Agenda App

Say hello to Fello. De nummer 1 familie agenda om samen voor iemand te zorgen. Makkelijk en gratis!

Lange autorit

Toen we vanuit Tilburg terugreden naar Amsterdam vertelde mijn vader over ome Sjef. Waarom ome Sjef een van de mensen in zijn leven is die hij het meest waardeert. Ik heb helaas geen fotografisch geheugen, dus heb ik gevraagd of hij dat nog een keer wilde herhalen.

“Wat Sjef doet is uitzonderlijk. Hij bezoekt Joke twee keer per dag, zeven dagen in de week. En als hij een keer niet kan – hij is ernstig Willem II supporter – dan regelt hij vervanging. En dat doet hij al heel lang. Sjef regelt alles voor haar. Hij houdt alles in de gaten, grijpt in als het nodig is en organiseert van alles. En geloof me, dat is heel veel want Joke heeft erg veel (specialistische) zorg nodig. Ik heb Sjef nooit horen klagen. Hij is er ook nog actief vrijwilliger bij, hij doet veel voor de jeugdzorg en in het wijkgebouw, hij is actief in voetbalorganisaties en hij is ook nog druk bezig om MS in de politieke kijker te zetten. Iedereen in het verpleeghuis kent Sjef en met iedereen maakt hij een praatje. En bij dat alles, klopt hij zichzelf nooit op de borst. Hij doet gewoon wat niet gewoon is. Joke is mijn zus, maar ik kan haar niet meer verstaan. Sjef fungeert dan als tolk en stelt Joke gerust in haar ‘klein geworden wereldje’ waar ze snel paniekerig kan worden. Sjef is voor haar de spreekwoordelijke ‘rots in de branding’. Hij behoort tot die mensen die je eigenlijk voortdurend zou moeten bedanken, maar wat ik veel te weinig doe.”

Veertig jaar geleden deed ome Sjef mijn tante een belofte om haar trouw te blijven in goede en kwade dagen, in armoede en rijkdom, in ziekte en gezondheid. Tante Joke heeft flink wat te klagen over het lichaam dat ze gekregen heeft, maar in de liefde heeft ze de best mogelijke keuze gemaakt om met mijn oom te trouwen. Uit dit huwelijk kwam ook een andere steunpilaar voort met mijn neef Peter.

Geen ringetje dit jaar

Vanavond neem ik mijn vriendin mee uiteten in een restaurant waar ze graag komt. Misschien is Valentijnsdag een commerciële Amerikaanse uitvinding. Toch is elke reden om de liefde te vieren een goede aanleiding. Wat het verhaal van ome Sjef en Tante Joke mij leert is dat je zo vaak als het kan leuke dingen moet ondernemen, want morgen kan de wereld anders zijn. Zelfs zoiets simpels als samen genieten van een maaltijd is niet ieder stel gegeven.

Tijdens het etentje geef ik haar geen kettinkje of ringetje, zoals een goede boyfriend beaamt. Dat geld investeer ik dit jaar in een kleine donatie aan het Nationaal MS Fonds om onderzoek naar deze ziekte te bekostigen. Iets wat mijn vriendin denk ik meer zal waarderen. Een paar maanden geleden is bij een goede vriendin van haar (30 jaar oud) MS vastgesteld. Toen ze me dit vertelde vond ik het moeilijk hoe op dit nieuws te reageren. Ik wilde haar geruststellen, maar anderzijds wil je ook niet de realiteit mooier maken dat het is. Hopelijk ontwikkelt de wetenschap snel een remedie om de neurologische aandoening in een vroegtijdig stadium te bestrijden zodat de gevolgen minder desastreus zijn.

Wat ik vooral hoop voor haar vriendin, is dat zij het net zo goed heeft getroffen in de liefde als mijn tante. Want als ik een definitie moet geven over wat liefde inhoudt, heb ik maar twee woorden nodig: Ome Sjef. Ik hoop dat ik net zoveel goedheid kan opbrengen als mijn oom mocht ik ooit in een soortgelijke situatie komen. Ome Sjef, u bent een held!

Ome Sjef

Fello redacteur Tom van Haaren Tom van Haaren Editor

Say hello to Fello. De nummer 1 familie agenda om samen voor iemand te zorgen. Makkelijk en gratis!

Fello Familie Agenda App