16 december 2016

Zullen we gewoon kappen met het woord ‘mantelzorg’?

Leestijd: 4-6 minuten

Let’s talk mantelzorg

Stel je voor, je staat voor een zaal met 100 vijftigplussers en stelt de vraag: wie van jullie is mantelzorger? Statistieken vertellen ons dat zo’n 25 mensen hun hand moeten opsteken.

In realiteit zul je maar een paar handen tellen. Niet omdat er geen mantelzorgers in de zaal zijn. Simpelweg omdat mensen niet staan te springen om deze nickname. Of omdat ze niet eens weten dat ze een mantelzorger zijn. Eerlijk is eerlijk. Het woord ‘mantelzorg’ werkt verlammend en is niet echt sexy.

Een terugblik

In de jaren 70 gebeurde er iets. Meneer Hattinga Verschure riep het woord mantelzorg in ’t leven. Een samenvoeging van ‘mantel’ en ‘zorg’. Dat klinkt als een warme cape waar je zorgelijk onder kunt verdwijnen. Om nooit meer heelhuids boven te komen. Een mooie term voor een bureaucratisch monstertje.

Tegenwoordig is er zelfs met een tweede hippe term: ’de informele zorg’. Dit is niet alleen de ‘primaire mantelzorger’, maar ‘het hele sociale netwerk dat de cliënt omringt’. Klinkt ook niet echt gezellig of aanmoedigend.

So, what’s the story?

Neem het verhaal van Jeroen.

Dat ik de vergeetachtigheid van m’n vader serieus moest nemen, kwam toen hij niet meer wist dat Ajax moest spelen. Hij had ook niet scherp dat het zondag was. Tijd om aan de bel te trekken. Na onderzoek kwam de uitslag; ‘alzheimer’.

Maar hiermee wisten we eigenlijk nog niets te beginnen. Wat we wel wisten, is dat we het belangrijk vonden dat Pa elke dag een ommetje kon maken. Voor z’n gezondheid, maar ook om even te kletsen met mensen uit de buurt. Toen hebben we een wandel schema opgesteld met alle broers en zussen.

We willen allemaal een nieuwe wereld. Waarin we gezellig thuis oud kunnen worden. Natuurlijk, van iedereen die dat kan wordt gevraagd om verantwoordelijkheid te nemen voor zijn eigen leven en omgeving. Maar ‘mantelzorgers’, de aangewezen onzichtbare vertegenwoordigers van deze nieuwe wereld, staan er tamelijk alleen voor.

Fello Familie Agenda App

Say hello to Fello. De nummer 1 familie agenda om samen voor iemand te zorgen. Makkelijk en gratis!

Beestje bij de naam

Waarom ik ‘mantelzorg’ zo’n dom woord vind? Als we het beestje niet bij de naam kunnen noemen, kunnen we het ook niet aanwijzen en vooruit helpen. Want, wie zijn dat eigenlijk, die mantelzorgers?

mantelzorgers zijn mensen die langdurig en onbetaald zorgen voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende persoon in hun omgeving.

Ok, als ik dit nog een keer lees staat er dus gewoon.. “een lieve vader, een zorgzame dochter, een goede vriendin, een betrokken buur of een liefdevolle partner.” Dat klinkt ineens lekker dichtbij en bekend. Familie. Een fijne vondst: terugvinden wat we al die tijd gewoon in huis hadden!

De vertegenwoordigers van onze nieuwe wereld, zijn we gelukkig zelf

We zijn gezonder en welvarender dan ooit. Wie 65 jaar is geworden, leeft daarna gemiddeld nog 19,7 jaar. De cijfers van EHCI liegen er niet om. Nederland heeft de beste gezondheidszorg van Europa. En ja, ook één van de duurste. Om dit vol te kunnen blijven houden, moeten we wel een beroep durven doen op elkaar.

Wat mensen voor zichzelf en voor elkaar kunnen betekenen, is krachtiger dan wat systemen ons bieden. Welvaart, gezondheid en dus welzijn zijn dingen die je kunt delen. Het welzijn van Nederland leunt dus op onzichtbare helden: zoons, dochters, vaders, moeders, buren en vrienden. Mensen zoals jij en ik.

Laten we de term ‘mantelzorg’ dumpen. Laten we gewoon weer praten over families. Je hoeft families niet te betuttelen of ze te vertellen hoe ze moeten zorgen. Families zitten namelijk vol goede ideeën.

Zo zijn de meeste mensen gewoon gemotiveerd om een goede dochter of lieve zoon te zijn. Deze helden vragen zichzelf helemaal niet af waar die drive vandaan komt of wat hun ‘mantelzorg volhoudtijd’ is. Ze doen het gewoon, dag in dag uit, samen.

Samen gaat het lukken

Iedereen moet de wereld opgewekt tegemoet kunnen treden. Als we vooruit willen, is het tijd om families die voor iemand zorgen sterk en vindingrijk te maken. Leider van hun eigen proces. Door dik en dun. We moeten de dagelijkse problemen behapbaar maken. Slim samenwerken. Dingen die moeilijk zijn makkelijker doen.

Begrijp me niet verkeerd. Families zijn niet perfect. Ze zijn onhandig. Ze maken ruzie. Er gaat zelfs wel eens een man overboord. Het zijn nét mensen. Maar is dat ook niet gewoon genoeg? Perfectie is niet nodig om vooruit te komen. Kunnen we het in alle onhandigheid niet gewoon samen ontdekken?

Dus families, buren en vrienden van Nederland, ga aan de slag! We hebben tegenwoordig alle tools in huis om familiezorg tot een succes te maken. Samen komen we er vast uit!

Elien Phernambucq Elien Phernambucq Interactie ontwerper Elien is interactie ontwerper en mede-oprichter van Fello. Ze schrijft over hoe de zorg beter kan, wat jij zelf kunt doen, en waarom je daar vandaag nog mee moet beginnen.

Say hello to Fello. De nummer 1 familie agenda om samen voor iemand te zorgen. Makkelijk en gratis!

Fello Familie Agenda App